فولاد 1.2767 چیست ؟ مشخصات فولاد 1.2767
فولاد 1.2767 که با نام فولاد X45NiCrMo4 نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین فولادهای ابزار سردکار و قالبسازی سنگین است که بهدلیل نیکل بالا (حدود 4%)، چقرمگی استثنایی و استحکام فوقالعاده در مقاطع بزرگ شهرت دارد. این فولاد بهصورت طبیعی دارای ساختار یکنواخت، مقاومت بسیار بالا در برابر ضربه و ترکخوردگی، و قابلیت سختکاری عمیق است؛ به همین دلیل در قالببرشهای سنگین، سنبه و ماتریسهای تحت بار بالا، غلطکهای صنعتی و قطعاتی که نیاز به دوام طولانی دارند استفاده میشود. فولاد 1.2767 همچنین در فرایند ESR کیفیت بسیار بالایی پیدا میکند و برای پروژههایی که چقرمگی، پایداری ابعادی و مقاومت سایشی همزمان مهم است، یکی از بهترین انتخابها در صنعت بهشمار میرود.
ترکیبات شیمیایی فولاد 1.2767
آنالیز شیمیایی فولاد 1.2767 به شرح زیر است :
| عنصر | درصد وزنی (تقریبی) |
|---|---|
| C (کربن) | 0.40 – 0.50 |
| Si (سیلیسیم) | 0.10 – 0.40 |
| Mn (منگنز) | 0.20 – 0.50 |
| P (فسفر) | ≤ 0.03 |
| S (گوگرد) | ≤ 0.03 |
| Cr (کروم) | 1.20 – 1.50 |
| Mo (مولیبدن) | 0.15 – 0.35 |
| Ni (نیکل) | 3.80 – 4.30 |
| Fe (آهن) | باقیمانده (بیش از 90%) |
کربن
کربن نسبتاً بالا نقش اصلی در قابلیت سختکاری و دستیابی به سختیهای کاری بالا (تا حدود 52–58 HRC) را دارد و برای قالبها و ابزارهای سردکار ضروری است. افزایش کربن بهبود مقاومت سایش را تقویت میکند اما نیاز به عملیات حرارتی کنترلشده دارد تا از شکنندگی جلوگیری شود.
سیلیسیم
سیلیسیم بهعنوان عنصر داکسیدکننده در ذوب و فرایند سازی عمل میکند و پایداری ریزساختار و خواص مکانیکی را بهبود میبخشد. مقدار کنترلشده سیلیسیم همچنین به مقاومت در برابر اکسیداسیون سطحی در طول عملیات حرارتی کمک میکند.
منگنز
منگنز به بهبود سختی پذیری و استحکام پایه کمک میکند و با عناصر دیگر تعامل داشته تا قابلیت سختشدن یکنواخت در مقاطع نسبتاً ضخیم فراهم شود. حضور منگنز همچنین در کنترل ناخالصیها و رفتار پلاستیکپذیری در زمان فورج و نورد مؤثر است.
فسفر
فسفر در مقادیر پایین به بالا بردن استحکام سطحی کمک میکند، اما مقدار زیاد آن میتواند چقرمگی را کاهش دهد؛ از این رو سطح آن در استانداردها محدود شده است. کنترل فسفر در شمش اهمیت زیادی برای جلوگیری از تردی و تضمین یکنواختی خواص دارد.
گوگرد
گوگرد در این گرید بسیار پایین نگه داشته شده تا از تشکیل ماشینکاری ناهمگون و مشکلات تردی جلوگیری شود؛ مقدار کم گوگرد به کیفیت سطح و دوام ابزاری کمک میکند. در گریدهای ابزار سردکار معمولاً گوگرد کمتر از مقادیر فولادهای خوشتراش است تا خواص مکانیکی حین سختکاری حفظ شود.
کروم
کروم به شکلگیری لایه اکسیدی مقاوم و افزایش مقاومت به سایش و سختی یاری میرساند؛ درصد متوسط کروم در 1.2767 باعث تعادل بین سختی و چقرمگی میشود. این میزان کروم همچنین پایداری خواص در دماهای ابزارکاری و عملیات حرارتی را تقویت میکند.
مولیبدن
مولیبدن قابلیت سختشدن عمیق و مقاومت در برابر ترک تحت بار ضربهای را بهبود میبخشد و عملکرد در محیطهای کاری پرتنش را افزایش میدهد. وجود مولیبدن همچنین استحکام در دماهای بالاتر و مقاومت به سایش پایدارتر را تضمین میکند.
نیکل
نیکل بالا عامل اصلی چقرمگی و مقاومت ضربهای ممتاز این فولاد است؛ این عنصر اجازه میدهد تا با وجود سختی بالا، از شکنندگی ناگهانی جلوگیری شود. نیکل همچنین توانایی پذیرش عملیات حرارتی عمیق و یکنواخت را افزایش داده و سختی مطلوب در مقاطع بزرگ را ممکن میسازد.
آهن
آهن زمینهی فلزی اصلی را تشکیل میدهد و چارچوب بلوری را برای توزیع عناصر آلیاژی فراهم میسازد؛ ترکیب نهایی تعیینکننده تعادل بین سختی، چقرمگی و خواص فرسایشی است. در عمل، فرایندهای ذوب و پالایش (ESR/VD) تأثیر زیادی بر کیفیت نهایی آهن زمینه و خواص مکانیکی میگذارند.
خواص مکانیکی فولاد MO40
| ویژگی مکانیکی | توضیح |
|---|---|
| استحکام کششی (UTS) | حدود 1500–1900 MPa که ناشی از ساختار مارتنزیتی آلیاژیشده با نیکل و مولیبدن است. این استحکام بالا فولاد را برای بارگذاریهای سنگین و ضربهای ایدهآل میکند. |
| سختی نهایی (Hardness) | بعد از کوئنچ و تمپر 54–58 HRC میگیرد و مقاومت سایشی قابلاعتماد ارائه میدهد. سختی یکنواخت در مقاطع ضخیم از مزایای اصلی آن است. |
| استحکام تسلیم (Yield) | حدود 1100–1300 MPa که مانع تغییر شکل دائمی در بارهای شدید میشود. این ویژگی برای ابزار دقیق و قطعات سنگین اهمیت زیادی دارد. |
| چقرمگی (Toughness) | بسیار بالا بهدلیل وجود ~4٪ نیکل در ساختار. در برابر شکست ترد، ضربه و بارهای سیکلی مقاومت فوقالعاده دارد. |
| مقاومت سایشی | عملکرد عالی در قالبهای سردکار و ابزارهای برشی پرتنش دارد. سختی بالا + چقرمگی ترکیبی کمنظیر ایجاد میکند. |
| پایداری ابعادی | در عملیات حرارتی تغییر شکل کمی دارد و برای قطعات دقیق بسیار مناسب است. این پایداری باعث کاهش خطای نهایی قطعه میشود. |
جوشکاری فولاد 1.2767
جوشکاری فولاد 1.2767 بهدلیل کربن نسبتاً بالا و سختپذیری زیاد، نیازمند کنترل دقیق حرارت و انتخاب الکترود مناسب است؛ زیرا این فولاد در اثر سرد شدن سریع مستعد ترکجوش، ترکگرم و تردی هیدروژنی است. در عملیات جوشکاری، پریهیـت ۲۵۰ تا ۳۰۰ درجه توصیه میشود و پسگرمای ۲۰۰ تا ۲۵۰ درجه برای جلوگیری از تنشهای پسماند ضروری است. بهترین الکترود پیشنهادی، الکترودهای کمهیدروژن مانند E7018 یا انواع معادل کمهیدروژن آلیاژی هستند که ساختار مارتنزیتی سختشونده را کنترل و احتمال ترک را کاهش میدهند. همچنین جوشکاری باید با حرارت ورودی پایین، پاسهای کوتاه و سردکردن تدریجی انجام شود تا ریزساختار ناحیه HAZ پایدار بماند و خواص مکانیکی قطعه افت نکند.
کاربرد فولاد 1.2767
قالبهای فرمینگ و برش سرد
فولاد 1.2767 با سختیپذیری فوقالعاده و چقرمگی بالا، برای ساخت پانچها، ماتریسها و تیغههای برش سرد ایدهآل است و در برابر شوکهای مکانیکی مقاومت بسیار بالایی دارد. این ویژگی باعث میشود ابزار در بارهای ضربهای سنگین دیرتر لبپریدگی یا شکست داشته باشد.
اجزای تحت تنش در صنایع هوافضا و انرژی
به دلیل استحکام تناسـبی بالا و پایداری ریزساختار در دماهای متوسط، این فولاد در تولید شفتهای سنگین، پینها، یاتاقانهای پرتنش و قطعات انتقال نیرو استفاده میشود. مقاومت آن در برابر خزش و تنشهای متناوب، عمر کاری تجهیزات حساس را افزایش میدهد.
غلطکهای صنعتی و نورد دقیق
سختی بالای قابل دستیابی (۵۵–۵۷ HRC) همراه با مقاومت عالی در برابر سایش، فولاد 1.2767 را مناسب غلطکهای شکلدهی، رولهای سرد و ابزار پروفیلسازی میکند. این ویژگی موجب پایداری سطح و کاهش انحراف هندسی در فرآیند تولید میشود.
قطعات قالبگیری پلاستیک با مقاومت بالا
ترکیب چقرمگی بالا و مقاومت به ترک خوردگی باعث شده این فولاد در قالبهای تزریق پلاستیک سنگین، قالبهای تحت فشار بالا و قالبهای با سیکل کاری مستمر استفاده شود. سطح قابل پولیش و سختشوندگی یکنواخت، کیفیت سطحی محصول نهایی را بهتر میکند.
ابزار صنایع نفت و گاز و تجهیزات حفاری
بهدلیل استحکام، چقرمگی و تحمل ضربه ترکیبی، فولاد 1.2767 گزینهای مناسب برای هدهای حفاری، ابزارهای چکشکاری، متههای ضربهای و قطعات تحت بارگذاری سیکلی است. پایداری ساختاری در محیطهای تنشزا باعث بهبود طول عمر سرویس در پروژههای انرژی میشود
خرید فولاد 1.2767
جهت بررسی مشخصات فنی، موجودی و قیمت روز تسمه 1.2767، و همچنین دیگر فولاد های ابزاری سردکار مانند فولاد 1.2080 به صفحات مربوط به هر محصول مراجعه نمایید. محصولات ارائهشده در فروشگاه فولاد امیدی از تولیدکنندگان معتبر داخلی و خارجی تأمین شده و همراه با ضمانت اصالت، آنالیز شیمیایی و تضمین کیفیت عرضه میگردد.
